{"id":28511,"date":"2025-07-23T07:07:04","date_gmt":"2025-07-23T05:07:04","guid":{"rendered":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/ruta-hemingway-pamplona\/"},"modified":"2025-12-11T14:46:01","modified_gmt":"2025-12-11T13:46:01","slug":"hemingwayren-bidea-irunera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/hemingwayren-bidea-irunera\/","title":{"rendered":"Hemingwayren Ibilbidea"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"28511\" class=\"elementor elementor-28511 elementor-20021\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b7b2d97 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b7b2d97\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-fa40b1b\" data-id=\"fa40b1b\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fa2a343 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fa2a343\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ernest Hemingway XX. mendeko idazlerik eragintsuenetakoa izan zen eta lotura berezia izan zuen Iru\u00f1earekin, hau da, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Fiesta. Eguzkia jaikitzen da<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">The Sun Also Rises<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">) eleberria idazteko inspirazioa sortu zion hiriarekin. Ondoren, idazleak sanferminekin izandako lotura arakatuko dugu, haren figurari loturiko leku adierazgarriak aipatuta, gaur egun <\/span><b>Hemingwayren Ibilbidea<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> osatzen duten lekuak, alegia.<\/span><\/p><h2><b>Ernest Hemingway eta sanferminak<\/b><\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">Ernest Hemingway 1923ko uztailean iritsi zen Iru\u00f1era, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Toronto Star <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">Kanadako egunkari garrantzitsuko erreportari gisa, erreportajeak egiteko eduki bila, eta sanfermin jaiak topatu zituen, hau da, hasieratik beretik lilura berezia sortu zion ospakizuna.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Urte bereko urrian, Hemingwayk Iru\u00f1eari buruzko bere lehenbiziko ikuspegia plazaratu zuen <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Toronto Star Weekly<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> gehigarrian, egunkariko artxiboan bertan ikusgai dagoen artikulu baten bidez, sanferminak kontatzeko. \u201cInauteetako eromenez girotutako kaleak\u201d eta gisako esaldiak erabiliz, <\/span><b>idazleak festetako giro paregabea nabarmendu zuen.\u00a0<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Iru\u00f1a lehen aldiz bisitatu eta hiru urtera, Hemingwayk <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Fiesta. Eguzkia jaikitzen da<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">The Sun Also Rises<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">) argitaratu zuen, Estatu Batuetako eta Britainia Handiko atzerriratu talde batek sanferminetan izandako bizipenak aletzeko. Bere kazetaritza-lanak eta lehen kontakizunak zirela eta, idazlea ordurako ospetsua zen, baina liburu horrek eman zion bere belaunaldiko ahotsik adierazgarriena izateko aukera, bai eta Iru\u00f1eko jaiak nazioartean ezagutzera emateko parada ere.\u00a0<\/span><\/p><h2><b>Hemingwayri loturiko lekuak Iru\u00f1ean<\/b><\/h2><p><b>Idazlea bederatzi aldiz etorri zen Iru\u00f1era<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, azkena 1959an, eta beti maitasun handia erakutsi zion hiriari, bai eta errespetu sakona bertako kulturari ere. Honatx <\/span><b>Hemingwayren irudia gogora ekartzen diguten leku adierazgarrietako batzuk<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">.\u00a0<\/span><\/p><h3><b>Hemingwayrekin zerikusia duten Iru\u00f1eko toki interesgarriak\u00a0<\/b><\/h3><p><span style=\"font-weight: 400;\">Hona hemen idazlearengan eragina izan zuten Iru\u00f1eko zenbait leku:<\/span><\/p><ul><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Gazteluko plaza.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Hemingwayk hirian ezagututako lehen tokia izan zen, Iru\u00f1era 1923ko uztailaren 6an iritsi zenean.<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Andre Maria Erreginaren katedrala<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, eleberrian aipatua.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>San Fermin kapera (San Lorentzo eliza).<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Hemingwayk katolikotzat jotzen zuen bere burua eta, inoiz, kaperan otoitz egin zuen.<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Zezen-plaza.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Funtsezko lekua da bere liburuan eta bizitzan; hemen bizi izan baitzituen zezenketarik zirraragarrienetako batzuk. Hemingwayren Monumentua, gainera, zezen-plazaren ondoan dago.<\/span><\/li><\/ul><p><span style=\"font-weight: 400;\">Idazlearekin eta haren lanarekin lotura duten beste toki interesgarri batzuk San Domingoko azoka, udaletxea eta Iru\u00f1eko harresiak dira.\u00a0<\/span><\/p><h3><b>Tabernak eta jatetxeak<\/b><\/h3><p><b>Hemingwayren Ibilbideko taberna eta jatetxe ospetsuenen <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">artean,<\/span><b> honakoak daude<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">:<\/span><\/p><ul><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Iru\u00f1a Kafea.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Hemingwayren lekurik gogoenetako bat da. Iru\u00f1a Kafea, gainera, literatura unibertsalaren historiaren parte da, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Fiesta. Eguzkia jaikitzen da<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eleberriko protagonisten biltokia delako. Gaur egun, Kafearen ondoko gune batean, \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">El rinc\u00f3n del Iru\u00f1a<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d (Iru\u00f1a-ko txokoa) ikusiko dugu, txoko goxo eta lasaia, garai hartako argazkiz apaindua, Ernest Hemingwayren pasaeraren oroigarri. Bertan, ederki nabarmentzen da brontze patinatuzko estatua ikusgarria, Jos\u00e9 Javier Doncel eskultoreak ondua, idazlearen figura tamaina naturalean hilezkortu duena.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Marceliano etxea.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Idazlearen \u201cbabesleku sekretuetako\u201d bat izan zen, jende pilaketatik ihes egiteko. 1993an itxi zituen ateak.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Las Pocholas jatetxea.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Egun desagertua bada ere, idazleak bertan afaldu zuen (bai eta beste jatetxe batzuetan ere), Iru\u00f1a azken aldiz 1959an bisitatu zuenean.<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Txoko taberna.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Beste leku batzuetara bezala, idazlea maiz etortzen zen taberna honetara bizitza soziala egiteko. Esaten da <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Literaturako Nobel saridunak arratsaldero bisitatzen zuela, sanferminetako zezenketaren ondotik. Gaur egun, zabalik dirau.<\/span><\/li><\/ul><h3><b>Hotelak eta beste ostatu batzuk<\/b><\/h3><p><span style=\"font-weight: 400;\">Hemingwayk hainbat hoteletan eta beste leku batzuetan hartu zuen ostatu, Iru\u00f1era etortzen zenean.<\/span><\/p><ul><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Gran Hotel La Perla.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Jendeak Hemingway hotel ospetsu horrekin lotu izan badu ere, esaten da idazleak egiazki gau bakarra eman zuela bertan. Egia esateko, sekulan ez zen bere ohiko ostatua izan, garai hartan ez baitzen hoteleko tarifak ordaintzeko gauza.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Quintana hotela<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Hemingwayren eta haren lagunen ostatua izan zen. Jabeak, Juanito Quintanak, adiskidantzazko harreman estua izan zuen idazlearekin. Gaur egun, eraikina eraldatua dago eta, bertan, bulegoak eta etxebizitzak daude.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Antzinako Grand Hotela<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Fiesta. Eguzkia jaikitzen da<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eleberrian aipatua, hura hotel famatua izan zen, jende ospetsuak bertan hartzen baitzuen ostatu. Hotela aspaldian desagertu zen eta, haren lekuan, San Frantziskoko Liburutegi Publikoa dago.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hotel horiez gain, Eslava kaleko 5ean dagoen etxea aipatu beharra dago, bai eta San Fermin kaleko 7an dagoen eraikin-atxikia ere, idazleak bietan lo egin baitzuen.<\/span><\/li><\/ul><h2>Hemingwayren eragina sanferminak nazioartean zabaltzeko orduan<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">Sanferminak ordurako ospakizun garrantzitsuak baziren ere, <\/span><b><i>Fiesta. Eguzkia jaikitzen da<\/i><\/b><b> plazaratzearen ondorioz, jaien oihartzuna mundu osora hedatu zen, <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">mundu zabaleko jendea erakarrita.<\/span><\/p><h2>Ibilbide bat <i>Fiesta. Eguzkia jaikitzen da<\/i> liburuko eszenatokietan barna<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">Eleberriak sanferminei buruzko erretratua egiteaz gain, <\/span><b>Iru\u00f1ean barna ibiltzeko gonbita egiten dio huraxe irakurtzen duenari, liburuko pertsonaien bidez<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Hiriko hainbat leku agertzen baitira, bilbearen atze-oihalak bailiran, hala nola Gazteluko plaza, Iru\u00f1a Kafea eta zezen-plaza, haien garrantzi historikoa eta kulturala are gehiago nabarmenduta.\u00a0<\/span><\/p><h3><b>Ernest Hemingwayk kulturan utzitako ondarea<\/b><\/h3><p><span style=\"font-weight: 400;\">Mende bat baino gehiago joan den honetan, Ernest Hemingway oraindik ere da figura nabarmena hiriaren eta sanferminen historian. Eleberriaren eraginez eta Iru\u00f1a sakon maitatzeari esker, idazleak <\/span><b>nafar tradizioekiko interesa piztea lortu zuen<\/b> <b>nazioartean<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Baina, kaleez, gastronomiaz edo sanferminen bizitasunaz gain, egiazki beste gauza batek eraginda maitemindu zen <\/span><b>Ernest Hemingway<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Iru\u00f1eaz, hots, etxean bezala sentitzearen sentsazioak; diotenez, idazleak horixe ospatzen baitzuen. Izan ere, hiriko jendearen abegiak, festa giroak eta hiriaren jatortasunak lehen bisitatik liluratu zuten eta, hain zuzen, oraindik ere harrera-sentimendu horrexek berak liluratzen ditu Iru\u00f1era iristen diren bisitariak.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Hemingwayren Ibilbidea haren figura goresteko omenaldia izateaz gain, mundu zabaleko bisitariei oraindik ere inspiragarri zaien kultur eta literatur aberastasunaren ospakizuna ere bada.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Espiritu horrek berak bizirik dirau <\/span><b>Espacio SanfermIN! Espazioa<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> izeneko gunean, arras leku egokia baita jaien muinean murgiltzeko eta Hemingway zerk eraginda maitemindu zen ulertzeko. Izan ere, esperientzia murgilgarrien bidez, espazioak ederki transmititzen ditu hiriari darizkion grina eta emozioa, Iru\u00f1a sentsazio horiei esker baita helmuga paregabea munduan; halaxe izan zen idazlearentzat eta, halaxe ere, gaur egun hiria ezagutzera etortzen direnentzat.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ernest Hemingway XX. mendeko idazlerik eragintsuenetakoa izan zen eta lotura berezia izan zuen Iru\u00f1earekin, hau da, Fiesta. Eguzkia jaikitzen da [&hellip;]<\/p>\n<div class=\"ap-category\"><a href=\"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/category\/planes-eu\/\">Planes<\/a><a href=\"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/category\/san-fermin-eu\/\">San Fermin<\/a><\/div>","protected":false},"author":13,"featured_media":19902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[126,127],"tags":[],"class_list":["post-28511","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-planes-eu","category-san-fermin-eu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28511"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28516,"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28511\/revisions\/28516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitpamplonairuna.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}